7578 Sayılı Kanun ile İş Kanunu'nda Yapılan Değişiklikler: Analık, Babalık ve Koruyucu Aile İzinlerinde Yeni Dönem

22 Nisan 2026 tarihinde kabul edilen 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu'nda işçi-işveren ilişkilerini doğrudan etkileyen kapsamlı değişiklikler getirmiştir. Söz konusu değişiklikler özellikle analık izni, babalık izni ve yeni bir hak olarak düzenlenen koruyucu aile izni bakımından dikkat çekici olup hem işverenlerin insan kaynakları politikalarını hem de bordro süreçlerini doğrudan ilgilendirmektedir.

Aşağıda, İş Kanunu kapsamında yapılan değişiklikler ana hatlarıyla değerlendirilmiştir.

1. Analık (Doğum Sonrası) İzin Süresi 16 Haftaya Çıkarıldı

Kanunun 15. maddesi ile İş Kanunu'nun 74. maddesinde önemli bir paradigma değişikliğine gidilmiştir.

Önceki düzenleme: Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam 16 hafta çalıştırılmamaları esastı.

Yeni düzenleme: Doğum sonrası izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarılmış; doğum öncesi 8 haftalık süre ile birlikte toplam analık izni süresi 24 haftaya ulaşmıştır.

Bu değişiklik, Türkiye'nin doğum sonrası izin sürelerini Avrupa Birliği ve OECD ortalamalarına yaklaştırmak suretiyle, annelerin çocuklarının ilk aylarındaki bakım süreçlerine daha uzun süreli ve kesintisiz katılımını sağlamayı hedeflemektedir.

Aynı doğrultuda, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 15 inci ve 18 inci maddelerinde de paralel değişiklikler yapılarak geçici iş göremezlik ödeneği rejimi yeni izin sürelerine uyumlandırılmıştır.

2. Doğum Öncesi Çalışmaya Devam Hakkı: Üç Haftadan İki Haftaya

İş Kanunu'nun 74. maddesinin üçüncü cümlesindeki süre de değiştirilmiştir.

Sağlık durumu uygun olduğu hekim raporuyla belirlenen kadın işçi, önceden doğumdan önceki son üç haftaya kadar çalışmaya devam edebilirken; yeni düzenleme ile bu süre son iki haftaya çekilmiştir. Buna göre kadın işçi, isterse doğumdan önceki son iki haftaya kadar çalışabilecek ve bu sürede çalıştığı süreler doğum sonrası iznine eklenecektir.

Bu değişiklik, kadın işçinin doğum öncesi çalışma esnekliğini bir hafta daha uzatmakta; aynı zamanda doğum sonrası iznine aktarılabilecek süreyi azamî altı haftaya kadar yükseltmektedir.

3. Koruyucu Aile İzni: İş Hukukunda Yeni Bir Müessese

Kanunun en yenilikçi düzenlemelerinden biri, koruyucu aile sıfatını taşıyan işçilere mahsus özel bir izin türünün ihdas edilmesidir.

İş Kanunu'nun 74. maddesinin birinci fıkrasına eklenen yeni cümle uyarınca; bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün ücretsiz izin verilecektir.

Bu düzenleme, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nda koruyucu aile rejimi bakımından getirilen kapsamlı reformlarla bütünleşmekte; korunma ihtiyacı içindeki çocukların kuruluş bakımı yerine aile ortamında bakımının teşvik edilmesi politikasının iş hukuku boyutundaki yansımasını oluşturmaktadır.

Benzer izinler 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile Jandarma ve Sahil Güvenlik personeline ilişkin mevzuatta da öngörülmüş olup; düzenlemenin tüm istihdam rejimleri açısından bütünsel bir karakteri bulunmaktadır.

4. Süt İzni ve Çalışma Sürelerine İlişkin Teknik Uyumlandırma

Analık izni süresinin uzatılmasına bağlı olarak, İş Kanunu'nun 74. maddesinin altıncı fıkrasındaki süreler de güncellenmiştir:

• "Onaltı haftalık" ibareler "yirmidört hafta" olarak,
• "Onsekiz haftalık" ibareler "yirmialtı hafta" olarak

değiştirilmiştir. Bu değişiklikler, kısmi süreli çalışma hakkı, süt izni ve emzirme sürelerine ilişkin uygulamaların yeni 24 haftalık temel izin süresiyle tutarlı biçimde işletilmesini sağlamaktadır.

5. Babalık İzni Beş Günden On Güne Çıkarıldı

Kanunun 16. maddesi ile İş Kanunu'nun ek 2. maddesinde yapılan değişiklik, Türk iş hukuku açısından önemli bir adım olmuştur.

Önceki düzenleme: İşçiye eşinin doğum yapması hâlinde beş gün ücretli izin verilirdi.

Yeni düzenleme: Bu süre on güne çıkarılmıştır.

Babalık izninin iki katına çıkarılması, çocuğun bakımına ve aile içi sorumlulukların paylaşımına ilişkin modern yaklaşımın yasal düzlemde yansıması olarak değerlendirilebilir. Söz konusu izin ücretli olup, işçinin kıdem ve çalışma süresine bakılmaksızın talep edilebilmektedir.

6. Geçici Madde 1: Halen Doğum İznindeki Çalışanlara Tanınan Hak

7578 sayılı Kanunun Geçici Madde 1 hükmü, kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yürürlükten kalkan eski hükümler uyarınca analık izni süresi sona ermiş; ancak 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren 24 haftalık süreyi henüz tamamlamamış olan personele kritik bir geçiş hakkı tanımaktadır.

Bu kapsamdaki işçiler, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içerisinde talep etmeleri hâlinde sekiz hafta ilave analık izni kullanabileceklerdir.

Söz konusu hükmün etkin uygulanabilmesi için işverenlerin, geçiş hükmü kapsamına giren çalışanlarını proaktif biçimde tespit etmesi ve 10 iş günlük hak düşürücü sürenin başvuru sahibi nezdinde kullanılabilmesini teminen bilgilendirme yapması önem taşımaktadır.

7. Yürürlük Tarihi

Kanunun 27. maddesi uyarınca, İş Kanunu'nda değişiklik öngören 15. ve 16. maddeler ile geçiş hükmü niteliğindeki Geçici Madde 1, kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İşverenler İçin Pratik Yansımalar

Söz konusu değişiklikler kapsamında işverenlerin atması gereken başlıca adımlar şunlardır:

• İnsan kaynakları politikalarının güncellenmesi: İzin yönetmelikleri, çalışan el kitapları ve hizmet sözleşmesi şablonlarının yeni izin sürelerine ve yeni koruyucu aile izni hakkına göre yenilenmesi.
• Bordro ve SGK süreçlerinin yapılandırılması: Yeni izin sürelerinin SGK bildirimleri ve geçici iş göremezlik ödeneği hesaplamaları ile uyumlandırılması.
• Geçici Madde 1 kapsamındaki çalışanların tespiti: 1 Nisan 2026 sonrası doğum yapan ve henüz 24 haftalık süreyi tamamlamamış çalışanların belirlenerek bilgilendirilmesi ve 10 iş günlük başvuru süresine ilişkin sürecin yönetilmesi.
• Yöneticilerin ve İK ekiplerinin bilgilendirilmesi: Operasyonel planlama ve iş gücü yönetimi açısından yeni izin türlerinin doğru uygulanabilmesi için iç eğitimlerin düzenlenmesi.
• Mevcut iç direktiflerin revizyonu: Babalık izni başvuru prosedürleri ile koruyucu aile statüsünün belgelendirilmesine ilişkin iç süreçlerin oluşturulması.

---

GEMS Schindhelm İstanbul olarak müvekkillerimize, 7578 sayılı Kanun ile getirilen yeni düzenlemelerin uygulanması, iç yönetmeliklerin ve hizmet sözleşmelerinin güncellenmesi, geçiş hükümlerinin işletilmesi ve istisnai uyuşmazlıkların yönetimi konularında danışmanlık hizmeti sunmaya devam etmekteyiz. Konuya ilişkin sorularınız için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Yazar: Gürkan Erdebil