Yurt Dışı Borçlanması

Yurtdışında yaşayan veya çalışan Türk vatandaşları, 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışında geçen sürelerini Türkiye'de emeklilik ve sosyal güvenlik hakları bakımından değerlendirilecek şekilde borçlanma imkânına sahiptir. Bu çalışmada yurt dışı borçlanmasının kapsamı, şartları, borçlanma tutarının hesaplanması, başvuru süreci ve borçlanılan sürelere istinaden aylık bağlanmasına ilişkin hususlar, 2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan mevzuat çerçevesinde soru-cevap formatında ele alınmaktadır.

İçindekiler

1. 3201 sayılı Kanun nedir?
2. Kimler yurt dışı sürelerini borçlanabilir?
3. Yurt dışında geçen hangi süreler borçlandırılır ve tamamının borçlanılması zorunlu mudur?
4. Yurt dışı borçlanmasının şartları nelerdir ve başvuru nasıl yapılır?
5. Borçlanma tutarı nasıl hesaplanır ve hangi sürede ödenmelidir?
6. Borçlandırılan süreler hangi sigortalılık statüsünde değerlendirilir ve borçlanmadan vazgeçmek mümkün müdür?
7. Borçlanılan sürelere istinaden aylık bağlanması için hangi şartlar aranır ve hangi belgeler ibraz edilmelidir?
8. Yurda kesin dönüş ne anlama gelir ve bu şart hangi aşamada aranır?

1. 3201 sayılı Kanun nedir?

3201 sayılı "Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun", 08.05.1985 tarihinde kabul edilmiş ve 22.05.1985 tarih ve 18761 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun, Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen sürelerinin belirli şartlar dahilinde borçlanılarak Türkiye'de geçmiş hizmet gibi sosyal güvenlik bakımından değerlendirilmesine imkân sağlamaktadır.

2. Kimler yurt dışı sürelerini borçlanabilir?

Borçlanma hakkından aşağıdaki kişiler yararlanabilir:

• Türk vatandaşı olarak doğan kişiler,
• Türk vatandaşlığı ile birlikte yabancı ülke vatandaşlığına sahip olan çifte vatandaşlar,
• Doğumla Türk vatandaşı olup sonradan çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler (Mavi Kart sahipleri) ve bunların Türk vatandaşı olan hak sahipleri,
• Zorunlu göçe tabi tutulmaları nedeniyle Türk vatandaşlığına alınan soydaşlarımız.

3. Yurt dışında geçen hangi süreler borçlandırılır ve tamamının borçlanılması zorunlu mudur?

18 yaşın doldurulmasından sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri, bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler borçlandırılabilir.

Söz konusu sürelerin tamamını borçlanma zorunluluğu bulunmamaktadır. Başvuru sahipleri; bu sürelerin tamamını, istedikleri kadarını ya da aylık bağlanmasına yetecek kadarını borçlanabilir. Ancak bu husustaki tercihin, başvuru sırasında açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

4. Yurt dışı borçlanmasının şartları nelerdir ve başvuru nasıl yapılır?

Yurt dışı borçlanması yapabilmenin dört temel şartı bulunmaktadır:

• Türk vatandaşı olmak,
• Belirli nitelikte yurt dışı süresine sahip olmak,
• Yurt dışı sürelerini belgelendirmek,
• Yazılı istekte bulunmak.

Yazılı istek şartı; "Yurt Dışı Süreleri Borçlanma Talep Dilekçesi" veya "Zorunlu Göç Kapsamında Gelenlerin Borçlanma Talep Dilekçesi"nin usulüne göre doldurulup imzalanmasının ardından Kurumun ilgili birimine doğrudan verilmesi veya posta yoluyla gönderilmesi suretiyle yerine getirilir.

5. Borçlanma tutarı nasıl hesaplanır ve hangi sürede ödenmelidir?

Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borçlanma tutarı, başvuru tarihindeki 5510 sayılı Kanun'un 82. maddesinde belirtilen prime esas asgari ve azami günlük kazanç sınırları arasında seçilecek günlük kazancın %45'i olarak hesaplanmaktadır.

01.01.2026 – 31.12.2026 döneminde geçerli tutarlar şu şekildedir:

• Alt sınır üzerinden borçlanmada günlük tutar: 1.101,00 TL × %45 = 495,45 TL
• Üst sınır üzerinden borçlanmada günlük tutar: 9.909,00 TL × %45 = 4.459,05 TL

Örneğin 13.05.2026 tarihinde 5.000 günlük yurt dışı süresinin alt sınır üzerinden borçlanılması halinde ödenecek toplam tutar: 5.000 × 495,45 TL = 2.477.250 TL olacaktır.

Tebliğ edilen borçlanma tutarının, tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde Kurum hesabında olacak şekilde ödenmesi gerekmektedir. Borçlanma tutarının kısmen ödenmesi halinde, ödenen miktara isabet eden süreler geçerli sayılmakta; ödenmeyen kısma karşılık gelen süreler için ise yeniden borçlanma başvurusunda bulunulması mümkündür.

6. Borçlandırılan süreler hangi sigortalılık statüsünde değerlendirilir ve borçlanmadan vazgeçmek mümkün müdür?

01.08.2019 tarihinden itibaren yapılan borçlanma taleplerinde; borçlanılan süreler, talep tarihindeki son sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(b) (Bağ-Kur) statüsünde geçmiş hizmet olarak sayılmaktadır. Bu husus, emeklilik planlaması ve aylık hesaplaması bakımından kritik önem taşımaktadır.

Borçlanmadan vazgeçilmesi mümkündür. Borçlanmanın iptali için yazılı başvuruda bulunanların ödedikleri borçlanma tutarının tamamı, faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilmektedir. Ödenen tutarın kısmen iadesi söz konusu değildir; ancak birden fazla ayrı borçlanma yapılmış olması halinde, bu borçlanmalardan bir veya birkaçından vazgeçilmesi mümkündür. Borçlandıkları süreler dikkate alınarak aylık bağlanmış olanlar ise borçlanmadan vazgeçememektedir.

7. Borçlanılan sürelere istinaden aylık bağlanması için hangi şartlar aranır ve hangi belgeler ibraz edilmelidir?

Borçlanılan yurt dışı sürelerine istinaden aylık bağlanabilmesi için aşağıdaki şartların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir:

• Yurda kesin dönülmüş olması,
• Borçlandırılan sürelerden aylık bağlanmasına yetecek kadar kısmın ödenmiş olması,
• Sosyal güvenlik kanunlarına göre aylığa hak kazanılmış olması,
• Yazılı başvuruda bulunulması.

Yurt dışı borçlanması yaptıktan sonra malullük, yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanması talebinde bulunanlardan başvuru sırasında "Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi" ile "3201 Sayılı Kanuna Göre Aylık Talebinde Bulunanlara Mahsus Beyan ve Taahhüt Belgesi" alınmaktadır. Yurt dışında ikamet edenlerin aylık talebinde bulunmaları halinde, yurda kesin dönüş şartını yerine getirip getirmediklerinin tespiti amacıyla aylık talep tarihinden önceki üç ay içerisinde düzenlenmiş hizmet belgesi ibraz etmeleri gerekmektedir.

8. Yurda kesin dönüş ne anlama gelir ve bu şart hangi aşamada aranır?

Kesin dönüş kavramı, yurt dışında yaşanılan ülkeyi bir daha dönmemek üzere terk etmek anlamına gelmemektedir. Yurt dışı borçlanması yaparak aylık bağlanması talebinde bulunanlar bakımından kesin dönüş; kısa süreli çalışmaya tabi işler (Mini Job) hariç olmak üzere yurt dışındaki çalışmaların sona ermesi ve ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alınmaması durumunu ifade etmektedir.

Kesin dönüş şartı, yurt dışı borçlanmasına başvuru aşamasında aranmamakta; yalnızca aylık bağlanması müracaatı aşamasında aranmaktadır. Dolayısıyla ilgililer, yurt dışındaki çalışmaları devam ederken de borçlanma başvurusunda bulunabilirler.