BİLİŞİM VE HİZMET MERKEZLERİ

Türkiye’de Yazılım ve Hizmet Merkezi Kurmak: Şirket, Şube veya Employer of Record

Alman ve Avusturyalı şirketler, nitelikli yazılım geliştiricilere, mühendislere ve çok dilli destek personeline erişim amacıyla Türkiye’de giderek daha sık ekip kurmaktadır. Bu ekipler bazen birkaç geliştiriciyle başlar, bazen de baştan itibaren yüzlerce kişilik bir hizmet merkezi olarak planlanır. Her iki durumda da ilk soru, bu ekibin hangi hukuki yapı üzerinden istihdam edileceğidir.

İlk aşamada en hızlı görünen çözüm ise, ekip büyüdükçe en fazla sorun yaratan çözüm olabilmektedir. Aşağıda, Türkiye’de yazılım veya hizmet merkezi kurmayı planlayan şirketlerin değerlendirmesi gereken başlıca yapılar ve bunların sonuçları ele alınmaktadır.

Employer of Record

Employer of Record modelinde çalışanlar, Türkiye’de faaliyet gösteren bir hizmet sağlayıcının bordrosunda yer alır ve fiilen yabancı şirket için çalışır. Bu model şirket kurmadan hızlı bir başlangıç imkânı sunuyor gibi görünse de, Türk iş hukukunda bir işçinin bordrosunda bulunduğu işveren tarafından başka bir işverenin emir ve yönetimine bırakılması, ancak geçici iş ilişkisine ilişkin kanuni şartların gerçekleşmesi ve özel istihdam bürosu aracılığıyla kurulan ilişkilerde ayrıca izin şartlarının sağlanması halinde mümkündür. Bu kurallar dışında kurulan bir yapı, kullanım süresi kısa olsa bile hukuka uygun hale gelmez. Bu nedenle modelin hukuki uygunluğu, kullanım süresinden önce modelin fiilen nasıl işlediğine bağlıdır ve hem iş hukuku hem de vergisel açıdan ayrıca incelenmelidir.

Employer of Record modelinin Türk hukukundaki sınırları ve riskleri, ayrı bir Expertise yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bu nedenle Türkiye’de ekip kurmayı planlayan şirketlerin, Employer of Record teklifini değerlendirirken önerilen yapının bu kurallarla uyumunu baştan incelemesi gerekir.

Şube

Yabancı şirket, Türkiye’de kendi tüzel kişiliğinin bir parçası olan bir şube açabilir. Şube ticaret siciline tescil edilir ve kendi adına çalışan istihdam edebilir. Ancak şubenin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmadığından, şubenin faaliyetlerinden doğan yükümlülüklerden ana şirket doğrudan sorumlu olur. Bu sorumluluk, özellikle iş hukuku uyuşmazlıkları ve vergi incelemeleri bakımından ana şirketi doğrudan Türkiye’deki süreçlere dahil eder.

İrtibat bürosu ise bu amaç için uygun bir yapı değildir. İrtibat bürosu ticari faaliyette bulunamaz ve gelir elde edemez; dolayısıyla grup şirketlerine hizmet veren bir yazılım veya destek merkezi, irtibat bürosu üzerinden yürütülemez.

Türk şirketi

Sürekli ve büyüyen ekipler için en yaygın yapı, yabancı şirketin tamamına sahip olduğu bir limited veya anonim şirkettir. Şirket, ana şirketten ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğundan, Türkiye’deki faaliyetlerden doğan sorumluluk kural olarak şirketin malvarlığıyla sınırlıdır. Şirket ile ana şirket arasındaki ilişki ise bir grup içi hizmet sözleşmesiyle kurulur; bu sözleşmenin içeriği ve kişisel verilerin aktarımı bu bölümdeki ayrı bir yazıda ele alınmıştır.

Şirketin kuruluşu, yabancı ortakların belgelerinin hazırlanması, apostil ve tercüme süreçleri nedeniyle birkaç hafta alabilir. Bu sürenin ekibin işe başlama takvimiyle birlikte planlanması gerekir.

Teşvikler

Yazılım ve hizmet ihracatı yapan şirketler, belirli koşullar altında vergi ve sigorta primi teşviklerinden yararlanabilir. Teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösterme veya araştırma ve geliştirme merkezi niteliği kazanma gibi seçenekler, yapının belirlenmesinde önemli rol oynayabilir. Bu teşviklerin koşulları ve vergisel sonuçları mali müşavirlerle koordineli olarak değerlendirilmeli ve şirketin faaliyet konusu ile yerleşim yeri bu değerlendirmeye göre seçilmelidir.

Çalışanlar

Hangi yapı seçilirse seçilsin, çalışanlar Türk iş hukukuna tabidir. İş sözleşmeleri, çalışma saatleri, uzaktan çalışma düzeni, fazla çalışma ve sözleşmenin sona ermesine ilişkin kurallar, ana şirketin ülkesindeki uygulamadan önemli ölçüde farklılaşabilir. Uzaktan çalışma ve rekabet yasağı gibi konular ise iş sözleşmelerinde ayrıca düzenlenmelidir.

Sonuç

Türkiye’de yazılım veya hizmet merkezi kurarken yapının seçimi, ekibin büyüklüğüne ve süresine göre yapılmalıdır. Employer of Record teklifinin Türk iş hukukuna uygunluğunun baştan incelenmesi, irtibat bürosu yerine şube veya şirket yapısının tercih edilmesi, ana şirketin sorumluluğunun sınırlandırılması isteniyorsa ayrı bir Türk şirketi kurulması ve teşviklerin yapının belirlenmesinden önce değerlendirilmesi, ekibin sağlıklı biçimde büyümesini kolaylaştırır. Şirket kuruluşuna ilişkin genel sorular ise ilgili hukuk alanı sayfasında ayrıca ele alınmaktadır.