Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslarda Önemli Değişiklikler (7 Mayıs 2026)

17 Mart 2026 tarihinde bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesine ilişkin eşik değerlerde yapılan değişikliğin ardından, bu kez söz konusu eşik değerlerin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarda değişiklik yapılmıştır.

7 Mayıs 2026 tarihli ve 33246 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu kararı ile bağımsız denetime tabi olma, denetim kapsamından çıkma ve enflasyon muhasebesi uygulamalarına ilişkin bazı hükümler güncellenmiştir.

Söz konusu değişiklikler, özellikle eşik değerlerin hangi dönemler bakımından ve ne şekilde uygulanacağının netleştirilmesi bakımından önem taşımaktadır.

1. Denetime tabi olma koşulları netleştirildi

Değişiklik uyarınca, ilgili şirketlerin bağımsız denetime tabi olabilmesi için aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısı ölçütlerinden en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki hesap döneminde aşması gerekmektedir.

Bu kapsamda, birbirini takip eden hesap dönemlerinde aşılan iki ölçütün aynı olması şart değildir. Örneğin, bir hesap döneminde aktif toplamı ve çalışan sayısı ölçütlerinin, takip eden hesap döneminde ise aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı ölçütlerinin aşılması halinde de bağımsız denetime tabi olma şartı yerine getirilmiş olacaktır.

2. Eşik değer değişikliklerinde uygulanacak dönem esasları açıklandı

Düzenleme ile eşik değerlerde yapılan değişikliklerin geçmiş hesap dönemlerine nasıl uygulanacağına ilişkin önemli bir açıklık getirilmiştir.

Buna göre, eşik değerlerde değişiklik yapılması halinde, değişikliğin yürürlüğe girdiği hesap döneminden önceki hesap dönemleri bakımından denetime tabi olma veya denetim kapsamından çıkma değerlendirmesi yapılırken, ilgili hesap dönemlerinde geçerli olan eşik değerler esas alınacaktır.

Başka bir ifadeyle, yeni eşik değerler önceki hesap dönemlerine geriye dönük olarak uygulanmayacaktır. Örneğin, 2025 hesap dönemi bakımından yapılacak değerlendirmede, 1 Ocak 2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için öngörülen yeni eşikler değil, 2025 hesap döneminde geçerli olan eşik değerler dikkate alınacaktır.

3. Denetim kapsamından çıkma şartları yeniden düzenlendi

Eşik değerleri aşması nedeniyle bağımsız denetime tabi olan şirketler, tek başına veya bağlı ortaklıkları ve iştirakleriyle birlikte, ilgili ölçütlerden en az ikisine ait eşik değerlerin iki hesap döneminde art arda altında kalmaları halinde, takip eden hesap döneminden itibaren bağımsız denetim kapsamından çıkacaktır.

Bu durumda da, birbirini takip eden hesap dönemlerinde altında kalınan iki ölçütün aynı olması şart değildir. Örneğin, bir hesap döneminde aktif toplamı ve net satış hasılatı eşiklerin altında kalırken, takip eden hesap döneminde net satış hasılatı ve çalışan sayısı eşiklerin altında kalırsa, denetim kapsamından çıkma şartı bu çerçevede değerlendirilecektir.

Bu düzenleme, şirketlerin denetim yükümlülüğünü değerlendirirken yalnızca tek bir hesap dönemine değil, birbirini izleyen dönemlerdeki finansal göstergelere birlikte bakılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

4. Enflasyon muhasebesine ilişkin hükümler güncellendi

Değişiklik ile enflasyon muhasebesi uygulamasına ilişkin geçici madde de yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, 2024 yılında denetim kapsamında olunup olunmadığının belirlenmesinde 2022 yılına ait enflasyon etkisine göre düzeltilmemiş finansal tablolar esas alınacaktır.

2025 yılı bakımından ise 2023 hesap dönemine ilişkin aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı değerlendirmesinde, genel kurulda onaylanan finansal tablolarda yer alan tutarlar dikkate alınacaktır.

Söz konusu esas, ilgili Türkiye Muhasebe Standartları uyarınca enflasyon muhasebesi uygulamasının devam ettiği hesap dönemleri bakımından da uygulanacaktır. Bu nedenle, şirketlerin denetim yükümlülüğü değerlendirmesinde yalnızca güncel finansal tabloları değil, ilgili dönem bakımından hangi finansal tablo ve eşik değerlerin esas alınacağını da ayrıca kontrol etmeleri gerekecektir.

5. Uygulamaya etkileri ve değerlendirme

Yapılan değişiklikler birlikte değerlendirildiğinde, 17 Mart 2026 tarihli eşik değer değişikliğinin ardından uygulama esaslarının da yeni sisteme uyumlu hale getirildiği görülmektedir.

Bu çerçevede şirketlerin bağımsız denetim yükümlülüklerini değerlendirirken:

• ilgili hesap dönemi için geçerli eşik değerleri,
• önceki iki hesap dönemine ait finansal göstergeleri,
• bağlı ortaklık ve iştiraklerle birlikte yapılması gereken değerlendirmeleri,
• enflasyon muhasebesi uygulamasının finansal tablolara etkisini

birlikte dikkate almaları önem arz etmektedir.

 

GEMS Schindhelm İstanbul olarak müvekkillerimize, bağımsız denetim yükümlülüklerinin değerlendirilmesi, ilgili finansal eşiklerin uygulanması, şirketler topluluğu yapılarında bağlı ortaklık ve iştiraklerin etkisinin analiz edilmesi ve yeni düzenlemelere uyum süreçlerinin yönetilmesi konularında danışmanlık hizmeti sunmaktayız. Konuya ilişkin sorularınız için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Yazar: Müge Şengönül