Türkiye'de Şirket Satın Alma: Due Diligence, İşlem Yapısı ve Sözleşmeler

Türkiye'de bir şirketi veya işletmeyi satın almak, kuruluşa göre daha hızlı bir giriş yolu sunar; ne var ki alıcı bu yolla şirketin geçmişini, sözleşmelerini, çalışanlarını ve kamu borçlarını da devralmış olur. Uluslararası alıcılara Türkiye'deki şirket ve işletme satın almalarında, işlem yapısının seçiminden due diligence'a, sözleşmelerin müzakeresinden Rekabet Kurulu bildirimine ve kapanış sonrası işlemlere kadar danışmanlık sunuyoruz.

Özetle Bilinmesi Gerekenler

  • Pay devri veya malvarlığı devri: Pay devrinde şirket bütün hak ve borçlarıyla birlikte el değiştirir; işletmenin aktif ve pasifleriyle devrinde ise devralan, devralınan borçlardan sorumlu olur ve devreden de iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu kalır (TBK m. 202).
  • Şekil şartları: Limited şirkette esas sermaye payının devri yazılı şekilde yapılır, imzaların noterce onaylanması ve kural olarak genel kurulun onayı gerekir (TTK m. 595); anonim şirkette nama yazılı payların devri ise esas sözleşmedeki devir sınırlamalarına ve pay defterine kayda tabidir.
  • Kamu borçları: Limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen kamu alacaklarından payları oranında sorumludur ve payını devreden ortak, devrettiği dönemle ilgili olarak devralanla birlikte müteselsilen sorumlu kalır (6183 sayılı Kanun m. 35); bu nedenle vergi ve SGK borçlarının kapanıştan önce ayrıca sorgulanması gerekir.
  • Çalışanlar: İşyeri veya işyerinin bir bölümü devredildiğinde iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer; devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ile devralan birlikte sorumludur ve devredenin bu sorumluluğu iki yılla sınırlıdır (İş Kanunu m. 6).
  • Birleşme kontrolü: Kanuni ciro eşiklerini aşan işlemler Rekabet Kurulu'nun iznine tabidir; izin alınmadan gerçekleştirilen bu tür işlemler hukuken geçerlilik kazanmaz ve idari para cezası söz konusu olur. Eşikler, iki yabancı şirket arasındaki işlemlerde de Türkiye'deki cirolar nedeniyle aşılabilir.
  • Taşınmazlar: Hedef şirketin taşınmazları varsa, yabancı sermayeli şirketlerin taşınmaz edinimine ilişkin izin ve kontrol şartları (Tapu Kanunu m. 36) pay devrinin ardından da gündeme gelebilir.

→ Yeni bir şirket kurmayı mı düşünüyorsunuz? Türkiye'de şirket kuruluşu danışmanlığımız »

Danışmanlık Kapsamı

  1. İşlem yapısı — pay devri ile malvarlığı veya işletme devri arasında seçim, vergisel sonuçların mali müşavirlerle birlikte değerlendirilmesi ve işlem takviminin belirlenmesi.
  2. Hazırlık belgeleri — gizlilik sözleşmesi, niyet mektubu ve term sheet ile münhasırlık düzenlemelerinin hazırlanması veya incelenmesi.
  3. Hukuki due diligence — şirketler hukuku, sözleşmeler, iş hukuku, taşınmazlar, ruhsatlar, kişisel veriler, davalar ve icra takipleri ile kamu borçlarının incelenmesi ve bulguların Türkçe, Almanca veya İngilizce raporlanması.
  4. Sözleşmeler — pay devir sözleşmesi veya işletme devir sözleşmesinin hazırlanması ve müzakeresi; satıcı garantileri, tazmin düzenlemeleri, bedelin bir kısmının kapanış sonrasına bırakılması ve kapanış şartları.
  5. Birleşme kontrolü — izin gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi ve Rekabet Kurulu'na bildirimin hazırlanması.
  6. Kapanış ve sonrası — pay defteri kayıtları, ticaret sicili tescilleri, yönetim değişikliği ve imza yetkileri; esas sözleşmenin ve gerektiğinde pay sahipleri sözleşmesinin yeni yapıya uyarlanması, iş hukuku ve KVKK bakımından entegrasyon.

Finansal ve vergisel due diligence, GEMS Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından yürütülür; hukuki ve finansal bulgular tek bir işlem takvimi içinde birbirine bağlanır.

Ayrıntılı bilgi için: Hisse devri mi, varlık devri mi? · Due diligence · İşyeri devri · Pay sahipleri sözleşmesi

→ Satın alma tamamlandı mı? Şirketinize sürekli hukuki destek »

Sık Sorulan Sorular

Pay devri mi, malvarlığı devri mi tercih edilmeli? Pay devrinde şirket bütün geçmişiyle birlikte devralınır, buna karşılık sözleşmeler, ruhsatlar ve çalışanlar kural olarak yerinde kalır. Malvarlığı veya işletme devrinde ise yalnızca seçilen varlıklar devralınabilir; ne var ki sözleşmelerin devri için karşı tarafların onayı gerekir, çalışanlar kanun gereği devralana geçer ve vergisel sonuçlar farklıdır. Hangi yapının uygun olduğu, hedef şirketin durumuna ve due diligence bulgularına göre belirlenir.

Due diligence'ta Türkiye'ye özgü olarak nelere bakılır? Due diligence, ticaret sicili ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kayıtlarından tapu kayıtlarına, iş sözleşmelerinden kişisel veri işleme süreçlerine kadar uzanır. Uygulamada görülmektedir ki Türkiye'deki işlemlerde en sık sorun çıkaran alanlar, tescil edilmemiş şirket işlemleri, kayıt dışı veya eksik bildirilmiş istihdam ve kapanıştan sonra ortaya çıkan kamu borçlarıdır.

Satıcının bilinmeyen borçlarına karşı nasıl korunulur? Satıcının verdiği garantiler ve bunlara bağlanan tazmin yükümlülükleri sözleşmenin temelini oluşturur. Bunun yanında bedelin bir kısmının belirli bir süre bekletilmesi, kapanıştan önce vergi dairesi ve SGK'dan borç durumunun sorgulanması ve satıcının kapanışa kadar olağan iş akışı dışında işlem yapmamayı üstlenmesi uygulamada sık başvurulan güvencelerdir.

Rekabet Kurulu izni ne zaman gerekir? Kanuni ciro eşikleri aşıldığında izin gerekir ve eşikler yalnızca Türk şirketleri arasındaki işlemlerde değil, Türkiye'de cirosu bulunan yabancı şirketler arasındaki işlemlerde de aşılabilir. Bu nedenle bildirim yükümlülüğü, işlem takvimi belirlenirken en başta değerlendirilmelidir.

Kapanış için Türkiye'ye gelmek gerekiyor mu? Hayır. Pay devri ve şirket işlemleri vekaletname ile yürütülebilir; yurt dışında düzenlenen vekaletnamenin apostil şerhi taşıması ve yeminli tercümeyle Türkçeye çevrilmesi gerekir. Limited şirket pay devrinde imzaların noterce onayı da yurt dışındaki Türk konsoloslukları aracılığıyla yaptırılabilir.

Çalışma Şeklimiz

Danışmanlık Türkçe, Almanca ve İngilizce olarak yürütülür; resmi makamlar, noterler ve bankalarla iletişim de buna dahildir. Finansal ve vergisel konularda GEMS Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. ile koordineli çalışılır, böylece hukuki ve vergisel boyutlar birbirine uyumlu biçimde ele alınır. Schindhelm Allianz'ın Türkiye üyesi olarak alıcının veya satıcının bulunduğu ülkeye ilişkin sorularda ağın ülke ofisleriyle koordinasyon sağlanır.

İletişim

 

Güncelleme: Kasım 2026. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya ilişkin hukuki danışmanlığın yerini tutmaz.